Historie
Het ontstaan
TESO – Texels Eigen Stoomboot Onderneming – is in 1907 opgericht, op initiatief van de Texelse dokter Adriaan Wagemaker. Het kapitaal voor de onderneming werd bijeen gebracht door de Texelaars zelf. In de visie van Wagemaker moest iedere ingezetene van Texel, arm of rijk, de gelegenheid krijgen om financieel deel te nemen. Er werden aandelen verhandeld van 5 en 25 gulden. Met een aandelenkapitaal van 75.000 gulden ging TESO de concurrentie aan met de Alkmaarse rederij Bosman, die de bootdienst destijds verzorgde. Veel Texelaars waren ontevreden over zijn houten boten, de geringe afvaarten en hoge tarieven. Uiteindelijk won TESO in 1909 de strijd om de veerdienst: Bosman verkocht zijn dienst aan de Texelse onderneming.
Grote groei
Het toerisme op Texel kende na WO II een sterke ontwikkeling. Het aantal accommodaties op het eiland groeide en ook het autobezit nam toe. Het betekende dat TESO moest inspelen op de grotere vervoersvraag. Begin jaren ’50 werd het vlaggenschip de Dokter Wagemaker (1) met 5 meter verlengd, zodat de veerdienst meer auto’s en personen kon vervoeren. Het bleek al snel onvoldoende. De nieuwe boot de Dageraad kwam in de vaart; dit schip kon 30 auto’s vervoeren. Sinds die tijd zijn de TESO-schepen steeds groter en moderner geworden.
Havenverplaatsing
Begin jaren ’60 woedde er op Texel een strijd over mogelijke havenverplaatsing. Oudeschild was oorspronkelijk de ‘thuishaven’ van TESO, nu werd er gespeculeerd over een haven op ’t Horntje, de zuidpunt van het eiland. Groot voordeel: de overtocht zou daardoor een half uur korter duren. De meningen – ook binnen het bestuur – waren verdeeld. Grootste tegenstanders waren de Oudeschilders, die vreesden voor economische gevolgen voor het dorp. Uiteindelijk viel de keuze toch op ’t Horntje. De gevolgen voor Texel waren groot. Hele duinenrijen moesten worden afgegraven, maar ook het Texelse wegennet ging op de schop. In 1962 konden de TESO-schepen gebruikmaken van de nieuwe haven.
Dubbeldeks
De groei van het toerisme was niet te stuiten. Het stelde TESO voor flinke capaciteitsproblemen. In het hoogseizoen liepen de wachttijden soms op tot acht uur. Beslist geen goed visitekaartje voor Texel als vakantie-eiland! Er moest iets gebeuren. Omdat varen met drie boten logistiek niet haalbaar bleek, kwam TESO-directeur Theo Hoogerheide met een gewaagd voorstel. Hij wilde een dubbeldeks schip laten bouwen, dat bijna drie keer zoveel auto’s kon herbergen. Het leidde tot een heuse protestdemonstratie. Tegenstanders vreesden dat Texel helemaal overspoeld zou worden door toeristen. Hoogerheide zette door en in 1980 kwam de ‘Molengat’ in de vaart. Pas in 1986 kon TESO het bovendek gaan gebruiken, want door de vele bezwaarschriften was de bouw van een passende laadbrug jaren vertraagd.
Koers voor de toekomst
Inmiddels vaart TESO met de Dokter Wagemaker (2), een modern schip met een grote capaciteit. Uit onderzoek bleek dat auto’s langer, breder en groter worden. De bouw van het schip is daarop afgestemd. Het comfort speelt tegenwoordig ook een belangrijke rol. Deze boot heeft een groter buffet, speciale Texel-shop, informatiecomputer en atrium met rondom zeezicht. De Dokter Wagemaker is daarmee helemaal gericht op de toekomst. In 2015 zal de Schulpengat worden vervangen door een moderner schip, zodat TESO de vervoersontwikkeling aan kan. Eén ding is duidelijk: het zal zeker niet het laatste schip zijn dat TESO in de vaart brengt!
